Nguyên Hạo nhanh chóng bước vào, giơ tay hành lễ với Trịnh Triều.
Trịnh Triều nhìn kỹ, thấy Nguyên Hạo lại cao thêm không ít.
Cậu thiếu niên mười hai, mười ba tuổi đang trong độ tuổi phát triển như mầm lúa sau xuân, chỉ trong hai, ba tháng đã có nhiều thay đổi.
Do lớn nhanh, trông Nguyên Hạo có vẻ gầy đi đôi chút, làn da cũng sạm nắng hơn.
Tựa như chỉ trong một đêm, cậu đã rũ bỏ phần lớn vẻ ngây ngô, hồn nhiên trước đây, rõ ràng đang dần trưởng thành.
Sự trưởng thành này không chỉ đến từ vẻ ngoài, mà còn từ những trải nghiệm và việc cậu đang dồn tâm huyết hiện tại.
Nhìn thấy gương mặt còn lấm tấm mồ hôi của cậu, Trịnh Triều bảo Nguyên Hạo ngồi xuống nói chuyện.
Nguyên Hạo khúm núm hành lễ: “Học trò sao dám.”
Hơi hướng sách vở trên người hắn không bị việc đồng áng che khuất, ngược lại dung hòa đến lạ lùng, văn khí từ nhỏ đã thấm vào xương cốt, tạo nên cảm giác chắc chắn, vững vàng.
“Có gì mà không dám.”
Trịnh Triều mỉm cười nói: “Mùa thu hoạch hè này, ngươi chính là công thần xứng đáng, ngồi xuống đi.”
Nói xong, Trịnh Triều giơ tay ra hiệu cho cậu ngồi.
“Việc này học trò không dám nhận.”
Nguyên Hạo cúi đầu hành lễ thêm lần nữa, nhưng cuối cùng vẫn vâng theo, ngồi xuống ghế bên dưới.
Khi thư đồng mang trà vào, Nguyên Hạo nói: “Học trò nghe tin đại nhân đã về Giang Đô—”
Trịnh Triều gật đầu: “Tin dịch bệnh ở Nhạc Châu đã được dập tắt, chắc ngươi cũng nghe rồi chứ?”
“Vâng, khắp nơi đều bàn tán về chuyện này.”
Nguyên Hạo nghiêm túc nói: “Đại nhân lần này, công đức vô lượng.”
“Phải.”
Trịnh Triều nhìn cậu: “Kẻ chủ mưu, Hàn Quốc công Lý Hiến, cũng đã bị đại nhân xử lý ngay tại thành Nhạc Châu.”
Nghe nhắc đến cái tên Lý Hiến, mắt Nguyên Hạo khẽ rung lên, ngón tay của bàn tay bị thiếu một đốt ngón bất giác hơi siết lại, nhưng rồi từ từ buông lỏng: “Vâng, học trò cũng đã nghe qua.”
Giọng cậu bình thản, nhưng trong khoảnh khắc ngắn ngủi, tâm trí đã bị kéo trở lại những ngày tối tăm trong ngục tù thành Lạc Dương, như thể còn ngửi thấy mùi ẩm ướt và tanh nồng của máu không cách nào gột rửa.
Chính trong thời gian ấy, Lý Hiến đã cắt đứt ngón tay của cậu.
Ông nội, cha mẹ cậu đều đã chết dưới tay của Lý Hiến.
Cuộc đời của hắn và A tỷ kể từ lúc ấy đã thay đổi trời long đất lở.
Nguyên Hạo chưa từng thể hiện chút hận thù nào trước mặt người khác.
Cậu đã thử suy ngẫm về nhân quả khiến gia tộc Nguyên diệt vong, cũng nghe qua những lời phê phán đanh thép của Trịnh Triều với đám sĩ tộc… Dần dà, cậu có sự đánh giá riêng của mình.
Cậu tuy đau buồn nhưng không hận việc gia tộc Nguyên sụp đổ, cậu tuy sợ hãi nhưng không ghét sự đổi ngôi của quyền lực, nhưng cậu vừa căm hận vừa khinh bỉ kẻ không từ thủ đoạn, tận dụng mọi cơ hội để báo thù, tàn sát dã man, sỉ nhục người thân và tộc nhân của mình.
Kẻ ác đó, nay cuối cùng cũng đã hồn phi phách tán.
Cách xử lý Lý Hiến, Nguyên Hạo cũng nghe qua, và như bao người dân Nhạc Châu, cậu thấy đó là một kiểu chết đáng hả dạ.
Việc này truyền về kinh sư, nhiều quan viên không đồng tình với cách xử trí như vậy, thậm chí có người bóng gió chê trách tiết độ sứ Hoài Nam đạo hành sự bá đạo, thủ đoạn hung ác, sợ rằng có phần khinh nhờn thiên uy—
Nhưng những lời lẽ này vừa hé mở, chưa kịp để Sở Thái phó ra tay, đã bị Trưởng công chúa Tuyên An nhẹ nhàng chặn lại:
“Hàn Quốc công thân thể yếu nhược, không chống đỡ nổi, sao lại đổ trách nhiệm lên đầu Thường tiết sứ được?”
Chúng quan còn chưa kịp phản bác câu nói vô lý này, thì vị trưởng công chúa ấy đã hỏi ngược lại:
“Hay là chư vị cho rằng tội mưu nghịch quá nhẹ, không đáng để chịu hình phạt nghiêm khắc?”
Nghe vậy, quan triều đình đành im phăng phắc.
Cũng có một bộ phận người cho rằng Lý Hiến chết thảm là việc làm người ta hả hê.
Trong số đó, trùng hợp thay, có cả những người còn lại trong phủ Hàn Quốc công—bọn họ chẳng làm gì mà bị Lý Hiến liên lụy đến mức này, nói rằng không oán trách hắn thì tuyệt đối không thể.
Huống chi, với bọn họ, Lý Hiến chết càng sớm, tội trạng gây ra càng ít, kết cục của họ mới đỡ phần bi đát.
Cách Lý Hiến chết vừa đủ tàn khốc, cơn giận của mọi người được giải tỏa, bớt phần trách móc phủ Hàn Quốc công.
Việc Lý Hiến mưu phản, không nghi ngờ gì khiến bệ hạ nổi trận lôi đình, lập tức đoạt đi quan chức, tước vị của hắn, lại thu hồi họ ban, đổi thành tội nhân Hạ Hiến, đem tội lỗi của hắn bày rõ trước thiên hạ.
Sau đợt xử phạt ấy, cung đình lan truyền tin bệ hạ nổi giận đến mức tích uất mà lâm bệnh.
Vài ngày sau, đến triều sớm vẫn không thấy nữ hoàng, mà là thái tử Lý Trí tạm quyền xử lý triều chính, có Trung thư tỉnh và Thị trung Môn hạ tỉnh cùng phò tá.
Trong điện một hồi xôn xao.
Từ khi nữ hoàng đăng cơ, chưa từng có tiền lệ thái tử thay quyền xử lý quốc sự, khiến khắp nơi dấy lên những đợt sóng ngầm.
Bề ngoài, sự biến động này dường như là hệ quả gián tiếp từ cuộc mưu phản của Lý Hiến.
Lúc này, tại Vô Nhị viện ở Giang Đô, nhắc đến cái chết của Lý Hiến, Trịnh Triều cũng không nói nhiều mà chỉ bảo với Nguyên Hạo: “Vô Tế, con là một đứa trẻ thông tuệ hiếm có, về sau cần phải biết nhìn xa trông rộng.”
Nguyên Hạo cúi đầu cung kính đáp: “Vâng, học trò xin ghi nhớ.”
Nói đoạn, Trịnh Triều mới hỏi cậu về chuyến đi “giảng dạy” cho nông dân vừa rồi.
Từ trước lễ Đoan Ngọ, Nguyên Hạo đã rời Vô Nhị viện, cùng các học trò trong nông học quán đi chuẩn bị cho vụ thu hoạch mùa hè này.
Vụ mùa hè này là thu hoạch lúa mì đông, tức “túc mạch.”
Lúa mì du nhập vào Quan Nội từ triều đại trước, dần trở thành cây lương thực chính của một số vùng phía Bắc, nhưng ở phía Nam lại hiếm khi được trồng trên diện rộng.
Do năng suất của lúa mì cao hơn kê lúa, vài vị hoàng đế trước của Đại Thịnh đã có nhiều biện pháp khuyến khích trồng lúa mì, song vì sự khác biệt giữa hai miền Bắc – Nam mà hiệu quả không như mong đợi.
Nhiều sĩ nhân miền Nam vẫn mang định kiến “cơm lúa mì, canh đậu đều là thức ăn của nông phu thô thiển,” coi lúa mì là thức ăn thiếu tinh tế.
Những quan viên trước đây từng thúc đẩy việc trồng lúa mì phần lớn cũng thiếu kinh nghiệm, có khi sai sót trong kỹ thuật trồng trọt và thủy lợi, sản lượng thường không đạt kỳ vọng.
Những năm gặp thiên tai, người dân lại oán trách, cộng thêm khí hậu ẩm thấp của Giang Đô, người dân khó bảo quản và phơi khô đúng cách khiến lúa mì dễ bị mốc đỏ.
Từ đó lan truyền lời đồn về “độc tố của lúa mì,” và người nông dân càng thêm e ngại việc trồng loại cây này.
Với họ, trồng những loại cây quen thuộc vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Vì những lý do đó, việc thúc đẩy trồng lúa mì ở Giang Đô không mấy thuận lợi.
Nhưng lần này Thường Tuế Ninh có thể dành ra một phần ba ruộng ở Giang Đô để trồng lúa mì là nhờ vào “lợi thế” của thời cuộc.
Sau loạn Từ Chính Nghiệp, hơn nửa số ruộng ở Giang Đô không người quản lý.
Sau vụ mùa thu năm ngoái, một lượng lớn dân lưu tán được Giang Đô thu nhận đã an trí ổn thỏa, mỗi hộ đều được cấp quyền sử dụng ruộng đất.
Những người lưu dân mới này, khác với dân bản địa ở Giang Đô, chưa có cảm giác sở hữu mạnh mẽ với đất đai, thêm vào đó họ chưa được phép nhập hộ khẩu, nên đa phần chấp hành mệnh lệnh của Giang Đô một cách vô điều kiện.
Nghe tin phải trồng lúa mì, họ cũng lo lắng về khả năng mất trắng, nhưng phủ nha Giang Đô đã kịp thời trấn an họ—vấn đề đầu tiên mà họ đối mặt khi vào Giang Đô chính là chuyện no đủ.
Lúc ấy Giang Đô đang trong giai đoạn tái thiết, phần lớn lưu dân được nhận làm công, nhưng ban đầu vẫn khó đủ lương thực cho cả nhà.
Khi đó, Giang Đô đã ra chính sách cho phép họ mượn gạo từ kho lương của quan phủ theo đầu người, đến mùa thu hoạch năm sau hoàn lại đúng số, không tính lãi.
Điều này giải quyết tận gốc vấn đề lo ngại nhất của họ về cái ăn.
Trước khi gieo lúa mì đông vào năm ngoái, Giang Đô phủ nha còn cam kết rằng nếu mùa màng thất thu, sẽ không thúc giục họ trả lại gạo, đồng thời đảm bảo cung cấp lương thực tối thiểu cho họ.
Với sự bảo đảm này, mọi người mới yên tâm hơn.
Quyết định trồng lúa mì là kết quả của nhiều lần bàn bạc kỹ lưỡng giữa Thường Tuế Ninh, quan viên Giang Đô, cùng các học giả nông học, chứ không phải là biện pháp mù quáng.
Phần lớn những dân lưu tán đến từ các vùng phía Nam nên không có kinh nghiệm trồng lúa mì.
Nhưng một điểm đáng mừng là họ sẵn sàng tuân theo sự sắp xếp và cần mẫn chăm sóc từng tấc đất được giao.
Vào cuối năm ngoái, Giang Đô liên tục đón vài trận tuyết lớn.
Thấy tuyết phủ trắng đồng lúa, nhiều nông dân đã bật khóc ngay trên ruộng, cho rằng lúa mì sẽ chết cóng.
Phủ nha phải nhiều lần giải thích, trấn an thì họ mới miễn cưỡng tin tưởng.
Chờ đến khi tuyết tan, lúa mì đón gió xuân nhanh chóng phát triển mạnh mẽ, nông dân mới thực sự yên lòng.
Năm nay thời tiết thuận lợi, là một năm được mùa mưa thuận gió hòa.
Đến hạ chí, lúa mì bắt đầu chín vàng.
Người dân thận trọng bẻ từng bông lúa, dùng bàn tay thô ráp vò rồi xoa xoa, sau đó thổi mạnh, nhìn thấy trong lòng bàn tay những hạt lúa mì căng tròn, mắt họ không kìm được đỏ hoe vì vui sướng.
Sau vụ mùa, họ trả xong lượng gạo vay năm ngoái, nộp thuế, mỗi nhà vẫn còn dư dả lương thực, đủ dùng trong nửa năm tới.
Vụ thu hoạch này không chỉ giải quyết nhu cầu cấp bách của nhiều hộ dân mà còn làm kho lương Giang Đô thêm sung túc.
Các quan viên Ty Thương đều thở phào nhẹ nhõm, cảm thấy cuối cùng đã vượt qua được giai đoạn khó khăn nhất.
Đừng nghĩ họ lúc cho vay lương thực mà tưởng là hào phóng, thật ra họ còn lo lắng hơn ai hết.
Sau khi Giang Đô bị Từ Chính Nghiệp phá hoại, kho lương đã bị thất thoát hơn phân nửa, thêm một trận lụt nữa, khi Thường Tuế Ninh tiếp quản thì lượng lương thực dự trữ còn rất ít.
Lương thực cho dân vay chủ yếu là gom góp từ nhiều nguồn, phần do các phú thương như Giang Hải đóng góp, phần do Thường Tuế Ninh lệnh mua vào theo giá thị trường.
Giờ nhìn lại, quả là một chặng đường khó khăn, vượt qua nhờ quyết tâm.
Giờ đây nhìn lại những quyết sách của Thứ sử đại nhân năm ngoái, ai nấy đều thấy trong đó có sự quả cảm đáng kinh ngạc.
Hiện nay khắp Giang Đô tràn đầy sức sống, nhân tài tụ họp, trên dưới đồng lòng, nhưng mấy ai biết rằng, để duy trì những quyết sách này, Giang Đô đã phải dốc hết sức lực, trải qua bao thử thách.
Việc an trí dân lưu tán chỉ là một góc nhỏ trong toàn bộ nỗ lực.
May mắn thay, giai đoạn khó khăn nhất đã qua.
Sau vụ mùa hè này, sẽ là vụ mùa thu… hiện nay mọi người đang bận chọn địa điểm mở rộng kho lương.
Nhưng sự bận rộn này, không nghi ngờ gì là đem lại phấn chấn cho mọi người.
Mùa hè năm nay, thấy lợi ích từ việc trồng lúa mì, sản lượng cao gấp nhiều lần so với lúa nước, nhiều hộ nông dân ở Giang Đô nảy sinh ý định trồng lúa mì đông.
Họ bắt đầu hỏi về kỹ thuật trồng lúa mì, tìm cách mua giống lúa, dự định sau vụ mùa thu sẽ cải tạo đất để trồng lúa mì—trước đây họ chỉ biết trồng lúa mì vụ hè, nay lúa mì đông cũng có thể trồng được, không ảnh hưởng đến vụ mùa chính, có thể thu hoạch hai lần trong một năm!
Tuy nhiên, không phải mọi loại đất đều thích hợp trồng lúa mì.
Những ngày này, Nguyên Hạo cùng các học giả đang bận rộn hướng dẫn nông dân Giang Đô cách trồng lúa mì đông, đồng thời giúp họ kiểm tra xem ruộng đất có đủ điều kiện hay không và xem liệu có thể điều chỉnh hệ thống thủy lợi và môi trường đất để phù hợp với việc trồng lúa mì hay không.
Sau khi Nguyên Hạo kể xong về những gì đã học được gần đây, cậu cũng đề cập đến một số vấn đề về thủy lợi.
Thủy lợi là sở trường của Trịnh Triều, cả hai đàm luận đến trời gần tối, thư đồng mang vào hai bát “thang bính”—một món mì nước.
Khi vụ lúa mì mới thu hoạch xong, nhiều người miền Nam chưa biết cách chế biến, nhưng chẳng bao lâu sau, họ phát hiện ra lúa mì không chỉ có thể nấu thành cơm mà còn có thể xay thành bột, làm ra các món mì đa dạng.
Từ vài tháng trước, Giang Đô đã xây dựng ba cối xay nước, mỗi ngày có thể xay được 400 hộc bột mì.
Khi nghe con số này, ý nghĩ đầu tiên nảy ra trong đầu Trịnh Triều là—Thường Tiết sứ lại sắp kiếm bộn tiền.
Nhưng ông cũng hiểu, sự đóng góp của Thường Tiết sứ cho Giang Đô còn vượt xa như thế, số tiền này, nên để đại nhân ấy kiếm.
Cũng nhờ vào vụ mùa lúa mì bội thu, một cơn sốt mì chưa từng có đã nổi lên ở Giang Đô.
Vô số món mì phong phú đa dạng lần đầu tiên xuất hiện với diện mạo nổi bật, hòa nhập vào đất Giang Nam tràn đầy văn hóa này.
Sự phát triển của ẩm thực cũng là biểu hiện của văn hóa hội tụ và thịnh vượng.
Gần đây, trước mỗi buổi lên công đường, Vương Nhạc nhất định phải ghé đầu phố mua hai chiếc bánh nướng nhân.
Sau giờ làm, hắn nhất định chui vào con ngõ nhỏ, húp sạch một bát mì nước rắc hành lá.
Mỗi khi ăn thỏa thuê xong, Vương Vọng Sơn, vốn đã chịu đựng tay nghề nấu nướng kém cỏi của bà lão trong nhà từ lâu, không kìm được mà cảm thán:
“Đây mới là đồ ăn đúng nghĩa!”
Cũng có một người gần đây đặc biệt mê mẩn các món mì đủ loại ở chốn dân dã—chính là Đại phu Tôn.
Đại phu Tôn không ưa lời nói, nhưng rất thích ăn uống.
Hiện nay, Đại phu Tôn ăn ở ngay tại Vô Nhị viện.
Thường Tuế Ninh đã nhờ Trịnh Triều bố trí riêng cho ông một tiểu viện.
Dù ông ở lại viện với vai trò tiên sinh của Y học quán, nhưng không nhất thiết phải giảng dạy trực tiếp cho học trò.
Khi gặp vấn đề khó, các tiên sinh của Y học quán có thể đưa ra câu hỏi, và nhờ Kiều Ngọc Miên chuyển lời đến ông.
Lúc đầu, nhiều tiên sinh trong Y học quán rất bực tức, cảm thấy vị tiên sinh này thật quá kiêu ngạo, dường như không phải là thầy của học trò mà chính là thầy của các tiên sinh họ!
Vì thế, một vài tiên sinh nảy sinh ý định thử thách ông một chút.
Thế nhưng, sau vài lần thử qua lại, họ đều nhận ra rằng dù vị này ít nói, nhưng lại thực sự có bản lĩnh.
Thái độ khinh thường và bất mãn dần dần lắng xuống, thậm chí họ còn bắt đầu hiểu ra rằng người có tài thì tính cách quái dị đôi chút cũng là điều dễ hiểu.
Dạo gần đây, mỗi khi tan học, Kiều Ngọc Miên thường mua cho sư phụ một phần món ăn từ bên ngoài.
Chỉ trong nửa tháng ngắn ngủi, cô đã khiến sư phụ mình mập lên trông thấy.
Hôm nay, Kiều Ngọc Miên còn mua được cả bánh hồ, trước đây cô mới chỉ được ăn món này một lần ở chợ Tây của kinh sư.
Qua những lần mua đồ ăn vặt cho sư phụ, Kiều Ngọc Miên cũng có dịp chứng kiến cảnh tượng Giang Đô sầm uất, thái bình hiện tại, đồng thời nghe được nhiều lời cảm kích và tôn kính của bách tính dành cho Thường Tuế Ninh.
“Ninh Ninh thật là giỏi.”
Kiều Ngọc Miên ngồi trên bậc đá, nhìn ánh hoàng hôn đang dần buông xuống, chợt thốt lên như đang đắm mình vào dòng suy nghĩ: “Giỏi đến mức có chút không giống Ninh Ninh trước đây.”
Sự “không giống” này không chỉ đến từ bản lĩnh mà Ninh Ninh đang thể hiện…
Kể từ khi mắt cô hồi phục và gặp lại Ninh Ninh ở Miện Châu, Kiều Ngọc Miên chợt nhận ra rằng hình bóng của Ninh Ninh trong ký ức đã thay đổi rất nhiều.
Người ta thường nói, diện mạo sinh ra từ tâm.
Ninh Ninh trước kia như một bông hoa trong phòng kín, dịu dàng và đầy tâm sự.
Còn Ninh Ninh bây giờ tựa như một cây đại thụ che trời, dường như có sức mạnh lay trời lấp đất.
Cả hai phiên bản của Ninh Ninh đều rất tuyệt vời, người trước làm cô muốn che chở, còn người sau thì lại che chở cô trong vòng tay.
Nhưng dưới vóc dáng nhỏ nhắn ấy, làm sao lại có thể phát sinh một sự biến đổi to lớn như vậy?
Một làn gió chiều nhè nhẹ thổi qua, đôi mắt Kiều Ngọc Miên bỗng nhiên cay cay, mà ngay cả cô cũng không rõ nguyên nhân.
Ánh tà dương dần lặn, chỉ còn lại những cơn gió chiều mát mẻ lượn quanh tiểu viện.
Trong cơn gió đã thoáng hơi lạnh, báo hiệu mùa thu sắp tới, và mùa thu hoạch đang cận kề.
Ngay trước thềm vụ mùa thu, một đạo chiếu chỉ từ kinh sư, mang theo luồng khí bất an từ bốn phương, đã được truyền nhanh đến Giang Đô và trao tận tay Thường Tuế Ninh.
