Khoảng hai ngàn năm trước, khí hậu ở Thông Thiên Lĩnh thuộc núi Phục Ngưu ấm áp ẩm ướt, rừng rậm bao phủ khắp nơi. Sau này, đất đai bị xói mòn, đến cả linh miêu và ch.ó đất cũng hiếm thấy, chỉ còn lại núi hoang đồng nội. Trên đường đi, ngoài núi ra chỉ toàn là núi, đều là những ngọn đồi trọc giống như nấm mồ. Những dãy núi trùng điệp nhấp nhô, hệt như những gò mộ khổng lồ kéo dài đến tận chân trời.
Trong ký ức, năm đó ở Bắc Kinh, thời tiết oi bức ít mưa, nhưng bụi đất lại rất nhiều. Trời vàng vọt, đất xám xịt, hiếm khi thấy được trời quang mây tạnh. Tương truyền vào cuối triều Minh, khi Lý Sấm Vương tiến vào Bắc Kinh, có câu tục ngữ dân gian: "Trời rắc vàng, động đao binh; Đất phủ bụi, sói người đi." Sói người ý chỉ kẻ tàn bạo, hung đồ giữa nhân gian. Tuy nói bây giờ đất nước đã bình định, không có chiến tranh, nhưng việc xuất hiện trận bão cát bất thường vào giữa mùa hè nóng nực cũng không phải là điềm báo tốt lành.
Trên đường từ ga xe lửa về nhà, nhìn thấy trời đất màu xám vàng này, tôi đã sinh ra dự cảm không tốt. Lòng cảm thấy sợ hãi khôn tả, nhưng lại không biết đang sợ điều gì. Về đến nhà, Lão Nghĩa Mù đã không còn nữa. Ông đã mất một ngày trước, tôi không kịp gặp mặt ông lần cuối. Bình thường, sức khỏe Lão Nghĩa Mù đã không tốt, mắt cũng không còn tinh tường, nhưng ông có nhiều điểm vượt trội hơn người thường. Ví dụ, khi ai đó mang đến một chiếc khuy ngọc phỉ thúy, Lão Nghĩa Mù ngửi một cái, sờ một cái, cùng lắm là thè lưỡi l.i.ế.m một chút, liền có thể nói ra niên đại của chiếc khuy, cũng như nói được là nó được chôn trong mộ hay truyền lại trong nhà. Hầu như không bao giờ sai. Nếu không có hai ngón nghề này, làm sao ông dám đ.á.n.h trống bóc tem (đánh tráo hàng giả, làm chứng) ở chợ quỷ? Ngày xưa, nhắc đến danh hiệu của Lão Nghĩa Mù trong giới đồ cổ, không ai không phục. Ông tích lũy được không ít trân bảo trong đời, nhưng tiếc là hầu hết đã bị phá hủy trong Cách mạng Văn hóa, chỉ còn sót lại chiếc vỉ sắt nướng thịt và chiếc đệm da sói là may mắn thoát nạn. Ngoài ra, còn có việc buôn bán “đá mộ đạo”, Lão Nghĩa Mù đã dặn dò trước khi qua đời, ông để lại tất cả những thứ này cho tôi.
Lão Nghĩa Mù tuy đã qua đời, nhưng người c.h.ế.t để lại danh tiếng, danh hiệu của ông vẫn còn. Mọi người nể mặt Lão Nghĩa Mù, nghĩ rằng tôi cũng có hai ngón nghề, chắc là đệ tử cao cấp của ông, nên cứ cách vài hôm lại có người mang đồ đến nhờ tôi xem xét. Tôi không cách nào từ chối được. May mà trước đây tôi nghe Lão Nghĩa Mù nói nhiều, đồ thật cũng thấy không ít. Không tránh được thì đành vừa lừa vừa dọa để đối phó, cũng không đến nỗi làm mất mặt danh tiếng của Lão Nghĩa Mù. Đôi khi, tôi cũng cuộn vài bao diêm rồi một mình ra chợ quỷ ngồi rình, hy vọng gặp may mắn thu mua được vài món hàng thật.
[Truyện được đăng tải duy nhất tại hatdaukhaai.com - https://hatdaukhaai.com/ma-thoi-den-mo-ma-o-tien-don/chuong-19-thong-thien-hoang-tuyen.html.]
Những năm đó, công việc chính của Lão Nghĩa Mù là buôn bán “đá mộ đạo”. Ở khu vực Xích Thành, Hà Bắc, có một nơi gọi là Độc Thạch Khẩu (Cửa Đá Đơn). Đúng như tên gọi, nơi đây có một khối đá đơn (độc thạch) còn sót lại từ thời cổ đại. Tảng đá khổng lồ này đứng cô độc, nhô lên khỏi mặt đất bằng phẳng, cao hơn hai trượng, đi vòng quanh khoảng hơn trăm bước chân. Dù chịu đựng nắng mưa quanh năm, nó vẫn sừng sững bất động. Trên tảng đá mọc bốn cây Du cổ thụ, cành lá sum suê, đủ lớn để che cả con bò. Về việc Độc Thạch từ đâu mà có, xưa nay có rất nhiều truyền thuyết, đến nay vẫn chưa có kết luận. Nơi đây nổi tiếng với nghề chế tác đá (thạch hoạt), bao gồm “gạch mộ, trụ cối, ông trọng” (tượng đá trấn mộ) và nhiều thứ khác trong đường hầm mộ. Ở Độc Thạch Khẩu, cái gì cũng có, có hàng thật và cũng có hàng giả.
Công việc kinh doanh này khá lạnh lẽo, nhưng cũng có nhiều quy tắc. Đặc biệt là những đá mộ đạo có hoa văn chim thú, không cái nào là không có ý nghĩa: ví dụ, “Chí Thủ (đầu rồng không sừng) có ý vọng xa; Cá thân chim diều hâu có thể phun mây mưa, dùng để trấn hỏa; Tước Ni (con sư tử có cánh) có ý nghĩa nối dõi tông đường; Bò một sừng là Giải Trãi, có thể phân biệt trung gian thiện ác.” Những khách hàng tin vào phong tục này chủ yếu là trưởng thôn và địa chủ nhà giàu ở nông thôn. Đầu những năm 1990, xu hướng này lại sống lại ở nông thôn. Họ không tiếc tiền tu sửa mồ mả cho tổ tiên, việc dùng đá mộ đạo có từ hàng trăm năm trước cho mộ phần tổ tiên mình cũng là một việc rất thể diện. Đá mộ đạo có rất nhiều loại, như gạch mộ cũ có khắc âm hoặc chạm nổi, trụ cối trong đường hầm mộ, Ông Trọng (tượng đá) trấn mộ trừ tà, tượng đá người, ngựa. Tất cả đều được gọi là “đá mộ đạo”. Khách hàng tùy theo nhu cầu mà lấy: người nhiều tiền dùng đồ thật, người ít tiền dùng đồ giả. Loại chế tác đá này phần lớn xuất phát từ khu vực Xích Thành, Hà Bắc. Lão Nghĩa Mù bắt đầu chuyên làm công việc này khoảng bảy, tám năm trước. Sau khi ông mất, ông còn nợ đá mộ đạo của không ít khách hàng. Những người đó cũng đến tìm tôi. Tôi đành phải vá chỗ nọ lấp chỗ kia, ngày ngày đối phó với những khách hàng này, lại phải thường xuyên xuống nông thôn lấy hàng đá, bận rộn không dứt ra được. Nghĩ đến đây là công việc làm ăn mà Lão Nghĩa Mù để lại cho tôi, dù khó khăn đến mấy cũng không thể bỏ. Đành phải cầm cự ngày nào hay ngày đó, nên tôi đành viết thư cho Tôn Nữ, bảo cô ấy năm nay không về được, đợi đến mùa xuân năm sau mới đến Đông Bắc tìm mạch vàng với cô ấy.
Sau đó, tôi liên tục chạy vài chuyến đến Độc Thạch Khẩu ở phía bắc Hà Bắc, dần dần tìm ra được một số mánh khóe. Chỉ cần quen thân với người dân địa phương, chuyện gì cũng dễ thương lượng. Từ xưa đến nay, người dân miền núi phía bắc Hà Bắc nổi tiếng hiếu khách. Ở chỗ họ, khách vào nhà uống trà ăn cơm đều được tiếp đãi bằng bát lớn đặc biệt. Khi đến đó, bạn cũng phải hiểu luật: Một là uống trà không được uống cạn đến đáy bát, hai là lên bàn ăn, không được bỏ đũa xuống giữa chừng, nếu không sẽ bị coi là coi thường chủ nhà. Sau khi ăn no, phải đặt hai chiếc đũa song song trên miệng bát. Nghe nói khi trời lạnh, bạn đến làng còn phải ngủ chung một chiếc giường lớn (kháng) với cả gia đình chủ nhà, tuyệt đối không được né tránh hoặc từ chối. Lúc chia tay, những sản vật địa phương như hạt dẻ, táo tàu, hồng nhất định sẽ được chủ nhà bắt bạn mang đi nhiều nhất có thể. Nơi đây, cả làng đều là thợ đá, đồ đá giả cổ làm rất tinh xảo. Lại còn có cả gạch mộ, đá mộ đào từ trên núi xuống. Bận rộn như vậy, tôi không còn tâm trí nào khác. Khoảng thời gian đó, tôi sống qua ngày đoạn tháng, nhưng thỉnh thoảng lại mơ thấy ác mộng. Hễ nhắm mắt là thấy người c.h.ế.t trong quan tài kéo lê ruột gan bò ra. Tôi nghĩ có lẽ là do mình suy nghĩ quá nhiều, nhưng cũng không khỏi lo lắng bất an, cho đến khi tôi gặp được một người kỳ lạ đã nằm sẵn trong quan tài ở vùng núi sâu phía tây Hà Nam (Dự Tây).
Yukimiko - (Tuyết Mỹ Tử)
--------------------------------------------------
